I. Wybór działki pod inwestycję
Mając zamiar budowy farmy fotowoltaicznej pierwszą rzeczą, nad którą szczególnie warto jest się pochylić we wstępnej fazie realizacji inwestycji jest wybór odpowiedniej działki inwestycyjnej. Pozwoli to nam uniknąć rozczarowania, straty czasu, jak i niepotrzebnych kosztów związanych z nagłą zmianą planów, w sytuacji gdyby działka z przyczyn formalnoprawnych nie była odpowiednią do zabudowania pod farmę fotowoltaiczną. Warto zwrócić uwagę na fakt, że działki, które nie mogą być wykorzystane na budowę innych obiektów produkujących energię ze źródeł odnawialnych (m. in. farm wiatrowych) w przypadku farm fotowoltaicznych mogą się świetnie sprawdzić. Jest to związane zarówno z obecnym stanem prawnym w Art., jak charakterem samego obiektu, a ściślej rzecz ujmując jego oddziaływaniem (bądź jego brakiem) na otoczenie.
W dalszej części artykułu postaram się rozwinąć aspekty lokalizacyjne farm fotowoltaicznych. Absolutnie pierwszorzędną czynnością jaką powinien zrobić Inwestor to sprawdzić Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego – o tym pisałam w cz. 1 poradnika Inwestora fotowoltaicznego. A co z pozostałymi aspektami? Czy stanowią one ograniczenie dla realizacji przedsięwzięcia?

II. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

1.Parki narodowe i rezerwaty przyrody
Zgodnie z art. 15 ww. ustawy zabrania się lokalizowanie obiektów budowlanych na terenie parków narodowych i rezerwatów przyrody. W związku z tym nie ma możliwości zlokalizowania farm fotowoltaicznych na terenie wspomnianych form ochrony przyrody.

2. Park krajobrazowy
Budowa farmy fotowoltaicznej, zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w przypadku, gdy odpowiednie organy uznają iż nie ma potrzeby sporządzania raportu oddziaływania na środowisko i obiekt ten nie oddziałuje negatywnie na przyrodę parku krajobrazowego, jest ona możliwa do zrealizowania. Wybór działki na terenie parku krajobrazowego jest ryzykowny, ponieważ w przypadku orzeczenia o konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko jednocześnie możliwe jest nałożenie zakazu realizacji inwestycji na tym terenie. Oprócz tego istnieją inne ograniczenia, wymienione w ustawie, mogące wpłynąć na to, czy uda się wybudować farmę fotowoltaiczną na terenie parku krajobrazowego. Warto również zwrócić uwagę na fakt, że należy zachować odpowiednią odległość od brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych.

3. Obszary chronionego krajobrazu
Nieco inaczej wygląda sytuacja przy lokalizowaniu farm fotowoltaicznych na terenie obszarów chronionego krajobrazu. Jeśli w wyniku przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko został wykazany brak znaczącego negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu, wtedy fakt iż działka przeznaczona pod inwestycję znajduje się w obrębie danej formy ochrony przyrody nie stanowi ograniczenia przy realizacji inwestycji.

4. Obszary Natura 2000
W przypadku lokalizowania farmy fotowoltaicznej na terenie obszarów Natura 2000 należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z zapisem art. 33 ww. ustawy mówiącym o zakazie działań, które mogą znacząco negatywnie oddziaływać na cele tejże formy ochrony przyrody, czy to na skutek pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt ze względu na które ustanowiono dany obszar obszarem Natura 2000, czy negatywny wpływ na gatunki bądź samą integralność obszaru, może zostać nałożony zakaz realizacji przedsięwzięcia. Dobrą praktyką jest omijanie danej formy ochrony przyrody przy wyborze miejsca lokalizacji farmy fotowoltaicznej.

5. Pomniki przyrody, stanowiska dokumentacyjne, użytki ekologiczne, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe
W przypadku pomników przyrody, stanowisk dokumentacyjnych, użytków ekologicznych lub zespołów przyrodniczo-krajobrazowych nie ma jasno sprecyzowanych zakazów, które uniemożliwiałyby realizację inwestycji na ich obszarach, jednakże dobrą praktyką jest omijanie tych obszarów wybierając działkę do inwestycji. Zabronione są działania, które doprowadziłyby do zniszczenia tych obiektów bądź obszarów.

6. Obszary ochrony gatunkowej roślin, zwierząt i grzybów
Podobnie sytuacja wygląda w związku z realizacją inwestycji na obszarach ochrony gatunkowej. Głównym ich celem jest zapewnienie przetrwania i właściwego stanu ochrony dziko występujących gatunków roślin, zwierząt i grzybów oraz ich siedlisk i ostoi, a także zachowanie różnorodności gatunkowej i genetycznej. Ograniczenie może stanowić zakaz niszczenia siedlisk bądź ostoi. Jednakże istnieje możliwość uzyskania zgody od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska bądź Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na wykonanie czynności podlegających zakazom na obszarach ochrony gatunkowej.

III. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych (z późniejszymi zmianami)

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko farma fotowoltaiczna jest uznawana za zabudowę przemysłową. W przewodniku po rozporządzeniu Rady Ministrów dotyczącym przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko możemy znaleźć wyjaśnienie, że: „za zabudowę przemysłową należy rozumieć zabudowę przeznaczoną do działalności produkcyjnej”.
Zgodnie z ww. wspomnianą ustawą o uzdrowiskach zakład przemysłowy jest to: „zespół budynków i urządzeń wraz z terenem, na którym prowadzi się działalność wytwórczą polegającą na przekształcaniu mechanicznym, fizycznym lub chemicznym materiału, substancji lub ich części składowych w nowy produkt”. Biorąc pod uwagę powyższe interpretacje oraz fakt, że farmy fotowoltaiczne są to obiekty, których działanie nie polega na przekształceniu materiału bądź substancji ani ich części, zlokalizowanie farmy fotowoltaicznej na terenie uzdrowiska jest możliwe.

IV. Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (z późniejszymi zmianami)
Odległość projektowanej farmy fotowoltaicznej od dróg jest określona w ww. ustawie. Czynnik decydujący o tym, jak daleko farma fotowoltaiczna ma być oddalona od zewnętrznej krawędzi jezdni to przede wszystkim rodzaj drogi – czy jest to autostrada, droga ekspresowa, droga ogólnodostępna (krajowa, wojewódzka, powiatowa, gminna), oraz od tego czy działka inwestycyjna znajduje się na terenie zabudowanym bądź nie. Odległość ta waha się od 6 m do 50 m. W przypadku budowy obiektu przy drodze ogólnodostępnej w uzasadnionych przypadkach istnieje możliwość zmniejszenia odległości tego obiektu od zewnętrznej krawędzi jezdni tej drogi. Niezbędne jest wówczas uzyskanie zgody od zarządcy tejże drogi.

V. Konsultacje ze specjalistami
W związku z tymi i innymi uwarunkowaniami pod które podlegają farmy fotowoltaiczne warto jest już na wstępnym etapie rozważyć szczegółowo możliwe warianty lokalizacyjne i wtedy dopiero zdecydować się na konkretną działkę, dzięki czemu możliwe będzie zrealizowanie inwestycji bez nieoczekiwanych problemów.

Literatura:

  1. Dz. U. 2004 nr 92 poz. 880. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
  2. Dz. U. 2005 nr 167 poz. 1399 Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych (z późn. zm.)
  3. Dz. U. 1985 Nr 14 poz. 60. USTAWA z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych(z późn. zm.)

Chcesz być na bieżąco?
Zapisz się do newslettera